Đi khám thì mọi chỉ số đều bình thường, vậy mà trong người lúc nào cũng chòng chành. Làm trước quên sau, tối trằn trọc khó ngủ, ngủ rồi lại mơ lung tung. Ông bà ta gọi trạng thái này là "Thần bất thủ xá", nghĩa là tinh thần không ở yên trong nhà.

Hãy hình dung cơ thể là ngôi nhà, còn tinh thần là người chủ. Nhà đủ đầy, mát mẻ thì chủ ở yên. Nhà trống trải, nóng bức hay bừa bộn thì chủ bỏ đi. Muốn tinh thần yên, phải chăm lại "ngôi nhà" cơ thể.

Phần lớn người đến Hải Lĩnh Y Quán vì mất ngủ thuộc nhóm 1 và nhóm 2 dưới đây, và không ít người đang ăn long nhãn, táo đỏ mỗi ngày trong khi cơ thể đang nóng. Cùng một triệu chứng, nhưng ăn sai nhóm có khi lại khiến giấc ngủ tệ hơn.

Khi nào cần đi khám trước?

Đến bệnh viện ngay nếu bạn đau tức hoặc đau nhói ngực, môi tím, khó thở, hoặc tim đập loạn kèm choáng váng.

Nên đi khám sớm nếu hồi hộp, mất ngủ kéo dài vài tuần không đỡ, sụt cân không rõ lý do, tay run, hoặc buồn chán, lo âu đến mức ảnh hưởng sinh hoạt.

Khi đã loại trừ bệnh cần điều trị, bạn có thể tự chăm sóc theo gợi ý dưới đây.

Bạn thuộc nhóm nào?

Đọc và xem mình giống nhóm nào nhất. Có thể giống cả hai nhóm, điều đó bình thường.

Nhóm 1: Cơ thể cạn năng lượng (Tâm Tỳ hư)

Dấu hiệu: hay mệt, hay quên, da xanh xao, ăn kém, bụng hay đầy, ngủ chập chờn.

Nên ăn: hạt sen, củ mài, táo đỏ, long nhãn, kỷ tử. Ví dụ cháo hạt sen củ mài buổi sáng, nước táo đỏ kỷ tử uống ấm buổi chiều.

Nên tránh: đồ lạnh, đá, tâm sen.

Nhóm 2: Bên trong nóng, khô (Tâm Thận bất giao)

Dấu hiệu: khó vào giấc, lòng bàn tay chân nóng về chiều, đổ mồ hôi trộm, miệng khô, bứt rứt.

Nên ăn: bách hợp, kỷ tử, vừng đen, đậu đen, mộc nhĩ trắng. Ví dụ cháo bách hợp buổi tối. Khi nóng ruột, hãm vài sợi tâm sen uống buổi chiều.

Nên tránh: long nhãn, táo đỏ, đồ cay nóng, rượu bia, cà phê. Và đừng thức khuya.

Nhóm 3: Hay lo, dễ giật mình (Tâm Đởm khí hư)

Dấu hiệu: hay sợ vô cớ, nghe động nhỏ cũng giật mình, đêm mơ bị đuổi, hay hụt hơi.

Nên ăn: hạt sen, củ mài, táo đỏ, ăn đủ bữa.

Quan trọng hơn: ngủ dậy đúng giờ, tập thở chậm mỗi ngày, tránh phim và tin tức căng thẳng buổi tối.

Nhóm 4: Căng thẳng, dễ nổi nóng (Can uất hóa hỏa)

Dấu hiệu: dễ cáu, hay thở dài, tức hai bên sườn, miệng đắng, hay táo bón.

Nên uống: trà hoa cúc với một lát vỏ quýt khô và vài lá bạc hà.

Nên làm: đi bộ ngoài trời mỗi ngày, nói hoặc viết ra điều đang khiến mình bực. Tránh rượu bia, đồ cay nóng.

Nhóm 5: Người nặng nề, nhiều đờm (Đàm nhiệt nhiễu Tâm)

Dấu hiệu: người uể oải, ngực đầy tức, vướng đờm ở họng, miệng dính, rêu lưỡi dày vàng.

Nên ăn: ý dĩ, bí đao, củ cải trắng, món luộc hấp thanh đạm.

Nên tránh: đồ ngọt, đồ béo, chiên rán, rượu bia, long nhãn, táo đỏ. Không ăn quá no bữa tối.

Lưu ý chung: ăn như món ăn hằng ngày, lượng vừa phải. Người tiểu đường hạn chế long nhãn, táo đỏ. Phụ nữ mang thai và người đang uống thuốc bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ trước.

Bốn thói quen giúp tinh thần "về nhà"

Thở chậm. Mỗi sáng hoặc tối, ngồi yên 15 phút, đặt tay lên bụng, hít vào chậm cho bụng phình, thở ra chậm hơn cho bụng xẹp.

Ngủ đúng giờ. Chợp mắt 15 đến 30 phút buổi trưa. Lên giường trước 11 giờ đêm.

Ngâm chân. Trước khi ngủ, ngâm chân nước ấm 15 phút, có thể thêm muối và vài lát gừng (nhóm 2 thì bỏ gừng). Người tiểu đường thử nước bằng tay trước để tránh bỏng.

Cất điện thoại. Ngừng dùng điện thoại ít nhất 45 phút trước khi ngủ, giữ phòng tối và yên tĩnh. Nếu muốn chăm chút thêm cho giấc ngủ, bạn có thể tham khảo [Gối Thơm Dưỡng Sinh](liên kết), hoặc bắt đầu thói quen để ý cơ thể mỗi ngày cùng chương trình [30 ngày lắng nghe cơ thể](liên kết).

Lời nhắn từ Hải Lĩnh Y Quán

Tinh thần không yên sẽ không khỏe lại sau một đêm. Ăn đúng với cơ thể, ngủ đúng giờ, thở chậm mỗi ngày. Làm đều đặn, "người chủ" sẽ dần quay về "ngôi nhà" của mình.

Nếu chưa chắc mình thuộc nhóm nào, hoặc đã thử mà chưa thấy đỡ, Hải Lĩnh Y Quán sẵn lòng lắng nghe và cùng bạn tìm cách chăm sóc phù hợp.